Afzakkertjes (13)

02 januari 2011

Observaties vanaf de zijlijn door drs. K. Bouter

De staatssecretaris

Bij het begin van een nieuw jaar is het altijd goed om je te realiseren wie je wel en niet een hand moet gaan geven. Ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om te waarschuwen voor de hand van de staatssecretaris die verantwoordelijk is voor cultuur: Halbe Zijlstra. Zijn hand is gevaarlijk. Ik zou hem niet schudden.
U wilt weten waarom. Hij is toch lid van een respectabele partij, nota bene de grootste van Nederland, breed gedragen zou je kunnen zeggen. Veel liefhebbers van kunst en cultuur treft u daar zeker aan, dus vanwaar die huiver? Waarom zo wantrouwend, Bouter?
Weet u, er is iets aan de hand met Halbe. Hij heeft jarenlang het gevoel gehad dat het allemaal niet zoveel voorstelde wat hij deed. Na een studie sociologie en management dook hij het bedrijfsleven in en deed als zakenman ook wat aan lokale politiek. Blijkbaar was hij daarmee toch niet echt gelukkig, want hij stapte over naar de Tweede Kamer. Je zou zeggen: hij gooit het roer om, wil eens wat doen voor de publieke zaak, dingen verbeteren voor anderen in plaats van alleen voor jezelf, verder bouwen aan Nederland, misstanden bestrijden, dat soort zaken. Goed toch?
Nou, niet helemaal. Nu hij staatssecretaris is komt zijn ware motivatie pas goed naar voren. Die motivatie is in één woord samen te vatten en heeft niets met enige inhoud van doen: macht. Kennelijk heeft het daar in het kennelijk onopvallende leven van Halbe tot nu toe schromelijk aan ontbroken. Eindelijk is het dan zover, Halbe heeft wat hij jarenlang niet had: macht. En het is de bedoeling dat iedereen nu siddert en beeft. Je kunt aan Halbe zien dat hem dat een goed gevoel geeft, hij knapt er van op. Het gevoel dat hij goed bezig is voor de publieke zaak. Daarom bazuint hij overal rond dat iedereen, niemand uitgezonderd, moet sidderen en beven van angst. Want Halbe komt, ziet en vernietigt. Niets en niemand is veilig, u en uw instelling ook niet. De bom gaat vallen, maar alleen Halbe weet wanneer.
Het grootste gevaar voor Vrijheid en Democratie is het kleine, onopvallende mannetje dat ineens op een machtspositie terecht komt. Wat mij zorgen baart is niet zozeer de boodschap van Halbe, die stelt inhoudelijk niets voor, maar het zichtbare genoegen waarmee hij de culturele sector de stuipen op het lijf jaagt. Halbe vindt het fijn als mensen bang voor hem zijn. En dat is voor een politicus die het niet van de inhoud moet hebben bijzonder handig. Want bange mensen doen alles wat je wilt.
U bent gewaarschuwd. Look out, Halbe is coming!


Nationale historie (weet u nog welk deeltje dit is…?)

Nou vooruit, nog één keer het Nationaal Historisch Museum. In een eerder stukje heb ik directeur Eric Schilp in navolging van zijn beschermheer Ronald Plasterk een echte schotsenspringer genoemd. En dat hij dat ook echt is bewees hij toch maar weer mooi! Want wie had nou gedacht dat hij, als directeur van een museum dat er niet is, onmiddellijk nadat Halbe (zie boven) had besloten dat het er niet zou komen (erg moeilijk vindt u niet: je besluit dat iets wat er niet is er ook echt niet komt) radicaal van locatie zou gaan veranderen?! Kan je ook gemakkelijk doen als je geen museum hebt. Volgens mij moet Schilp vooral dóórgaan met schotsen springen, ijs of geen ijs, en over een half jaar wéér van locatie gaan veranderen. Hij kan nog jaren vooruit. Nu is hij van Arnhem naar Amsterdam gegaan. Voordat hij alle plaatsen die met een A beginnen heeft afgewerkt, kan hij nog het hele alfabet bij langs. Zo komt iedereen aan de beurt, ook Groningen. Burgemeester Rehwinkel, ook niets te doen, meldde zich onlangs al. Nog even geduld Peter, spullenbaas Schilp komt vanzelf langs met zijn windhandel.
Daarom moet zijn collega in Arnhem niet zo boos en teleurgesteld zijn. Het is een goed democratisch principe dat iedereen een keer aan de beurt komt. Arnhem heeft al het leukste museum van Nederland, het Openlucht Museum, waar de nationale historie overigens op zeer aanschouwelijke wijze gepresenteerd wordt, dus niet zo zeuren. Nu is het even Amsterdam met het Rijksmuseum, ook goed voor een stevig stukje nationale historie, en dan gaan we ongetwijfeld door naar Arnemuiden. Daar is een Oudheidkundig Museum met een belangrijk stukje nationale historie, namelijk die van de Zeeuwse visserij en klederdracht. Erg belangrijk, ik durf te wedden dat vrijwel niemand er iets van af weet, dus zeer noodzakelijk in het kader van het opkrikken van het collectieve geheugen van Nederland.
Ik denk dat het een goed plan is. Schilp verhuist gewoon elk half jaar naar een nieuwe locatie. Zo komt de hele geschiedenis van Nederland aan bod, de broze sociale cohesie in dit land herstelt hopelijk enigszins, en wellicht leidt het ertoe dat Halbe (zie boven) van zijn machtspositie gebruik maakt om datgene te doen wat hoognodig is, namelijk het verplicht stellen van het vak Geschiedenis voor elk eindexamen havo en vwo. Wiskunde wordt keuzevak, daar heeft niemand iets aan in het dagelijks leven, maar investeren in Geschiedenis is pas echt politiek met ballen. Snappen mensen tenminste wat er in de krant staat en weten ze weer waar Nederland ligt.


drs. K. Bouter is gepensioneerd kunsthistoricus.