Dreigend verval collectie Scheringa Museum

22 oktober 2009

Als dieven in de nacht zijn ze gekomen. De schuldeisen.
Dinsdag, direct na sluitingstijd meldde zich een team van deurwaarders en taxateurs, gestuurd door ABN Amro Bank, bij het museum. In hun kielzog werden ze gevolgd door zes vrachtwagens van verhuisbedrijf Pot, die honderddertig schilderijen in luchtkussenfolie verpakten en in de vrachtwagens plaatsten. Daarbij werden ze geholpen door de verbijsterde medewerkers en vrijwilligers van het museum. Om vijf uur ’s morgens was de klus geklaard. De werken werden meegenomen naar één van de depots van Pot. Ook op het museumdepot, waar ongeveer 1000 kunstwerken bewaard worden, werd beslag gelegd.
ABN Amro heeft de kunstcollectie van Dirk Scheringa met een verzekeringswaarde van € 40 miljoen als onderpand voor de hypothecaire lening van € 32 miljoen voor de nieuwbouw van het museum. De vraag is: wat gaat er nu gebeuren met de collectie van het Scheringa Museum?

Nog los van de constatering dat het doodzonde is dat de collectie niet getoond kan worden aan het geïnteresseerde publiek en nog los van het feit dat het wenselijk is dat de collectie als ensemble bewaard wordt, is er een ander punt van grote zorg, namelijk de manier waarop met de collectie wordt omgesprongen.

Belia van der Giessen, inhoudelijk directeur van het museum, verklaarde in een uitzending van Paul en Witteman dat de collectie niet in klimaatkisten verpakt was. Dat is absoluut noodzakelijk bij dit soort kostbare schilderijen. We hebben het hier over een topcollectie op het gebied van (magisch) realisme met werk van onder andere Carel Willink, Pyke Koch en Jan Mankes. Transporteur Pot had beter moeten weten. Staat die collectie nu opgeslagen in één van de ongeklimatiseerde collecties van Pot in Amersfoort of Utrecht? Dat zou desastreus zijn voor de staat van de collectie. Schilderijen moeten bewaard worden in geklimatiseerde ruimten die voldoen aan de eisen van het Instituut Collectie Nederland (met betrekking tot temperatuur, relatieve luchtvochtigheid en licht); gebeurt dat niet dan zet het verval in en brokkelt de verf langzaam van het doek. Temperatuurschommelingen zijn uit den boze. 
Sander Uitdenbogaard, zakelijk directeur van het Scheringa Museum vertelde me gisteren dat de verzekeraar van het museum gaat kijken onder welke omstandigheden de schilderijen bewaard worden. Als de ruimten niet voldoen aan de eisen, dan wordt de collectie onmiddelijk weggehaald. Wellicht is er een museum in Nederland dat dan ruimte kan aanbieden in een nooddepot?

Ik verwacht ook een uitspraak van de Inspectie Cultuurbezit van het Ministerie van OCW die hoedt over de Collectie Nederland in de door het rijk gesubsidieerde musea. De Inspectie heeft een lijst waarop de meest waardevolle schilderijen in Nederland staan. Deze werken mogen niet verkocht worden. Staan er schilderijen van Scheringa op die lijst en zo ja, welke acties gaat de Inspectie dan nemen? En zo nee, moeten er dan geen schilderijen op die lijst worden geplaatst om verkoop van topstukken door bijvoorbeeld buitenlandse kopers tegen te gaan? De directie van het museum gaat ook dat checken en zal daarbij de hulp inroepen van de directeur van het Rijksbureau Kunsthistorische Documentatie. Die kan wellicht advies geven over de artistieke waarde en kwaliteit van de collectie.

(wordt vervolgd) Wilt u hierop reageren? Stuur uw reactie naar: info@museumservice.nl

Marie Christine van der Sman,
MuseumService