Afzakkertjes (4)

20 juli 2009

Afzakkertjes (4)

Observaties vanaf de zijlijn door drs K. Bouter.

Huisstijl (3)
Wat is er nu toch misgegaan bij de benoeming van de nieuwe directeur voor het Stedelijk Museum in Amsterdam? Een paar nieuwsbrieven geleden, trouwe lezers herinneren zich dat ongetwijfeld, heb ik in deze column de voorzitter van het bestuur nota bene de gouden tip gegeven, gratis en volledig belangeloos. Neem Kees van Twist, riep ik in een vlaag van oprechte deelneming. Want het gaat je als kunstminnaar toch aan het hart dat ons Stedelijk op het gebied van moderne kunst de laatste jaren niets meer voorstelt. Prachtige collectie, maar geen tentoonstellingen die iets losmaken. De vertrekkende directeur heeft op de valreep overigens nog wel even laten zien dat hij toch wel iets in huis heeft: het Stedelijk kreeg enige tijd geleden een vette prijs uitgereikt voor een tentoonstellingsontwerp. De tentoonstelling moet nog gemaakt worden, maar het ontwerp is er. En het geld ook. Wie schetst onze verbazing als wij vernemen dat de instantie die de prijs uitreikt intieme banden onderhoudt met het bestuur van, ja u raadt het al, het Stedelijk. Die Gijs weet wel hoe de hazen lopen, denk ik dan bij mezelf.
Maar of die nieuwe directeur dat weet? Het is niet Kees van Twist geworden, een internationaal georiënteerde moderne kunstkenner van naam en faam, of een jong aanstormend talent van eigen bodem, maar een onbekende dame uit Amerika die bij lange na niet de ervaring heeft van al die Nederlandse kanshebbers. Maar ja, ze komt uit Amerika en dat zegt genoeg. Kees had gewoon langer in de VS moeten blijven en niet meteen ruzie moeten maken daar, dan was het anders gelopen. Het doet er niet toe wat voor opleiding je precies waar hebt genoten en wat je allemaal gedaan hebt, veel belangrijker is dat je uit Amerika komt. Ook het bestuur van het Haagse Mauritshuis haalde een onbekende dame uit Amerika, terwijl er in Nederland genoeg uitstekende en zelfs betere kandidaten voorhanden zijn. Maar zelfs die kunnen uiteráárd bij lange na niet tippen aan de enorme kwaliteiten van inmiddels afgezwaaide directeuren als Duparc en Van Tuijl.
Amerika: het land van de onbegrensde mogelijkheden. Dat is natuurlijk waar de voorzitter van het bestuur van ons Stedelijk aan dacht toen hij op zoek ging naar een nieuwe directeur: dat moest iemand zijn die onbegrensde mogelijkheden symboliseert. Net zoals de TomTom, dat statussymbooltje in uw auto waar de Stedelijk-voorzitter zelf de baas van is, ons de weg wijst in een onbegrensde wirwar van lijnen en patronen, zo moet een Amerikaanse dame ons in Nederland gidsen om nieuwe wegen in te slaan. Zo blijft Nederland toch een beetje gidsland, alleen dan omgekeerd, en gaat het Stedelijk zonder twijfel het MoMa naar de kroon steken. De voorzitter heeft grootse plannen met zijn dame uit Amerika, dat is wel duidelijk. En misschien zit ik er naast en is ze juist héél bekend. Net zoals de dame van het Mauritshuis. In een kleine, exclusieve herenkring, wel te verstaan.


Nationale historie (4)
Bijna had ik alle hoop op enige verlossing radicaal verloren, totdat het bericht binnenkwam dat ons aller Nationaal Historisch Museum tóch op de oorspronkelijk voorgestelde plaats moet komen, namelijk naast het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. De Tweede Kamer heeft in meerderheid besloten dat het oorspronkelijke plan uitgevoerd moet worden. En dat is goed, want het komend najaar zal duidelijk worden dat door allerlei tegenvallers die het gevolg zijn van de financiële crisis de mogelijkheden van dit kabinet en minister Plasterk in het bijzonder aanzienlijk kleiner zullen zijn dan aanvankelijk gedacht, en dat veel van wat toegezegd was niet kan worden waar gemaakt. Voortschrijdend inzicht noemt men dat. Als gevolg daarvan zal vanuit onverwachte hoek de gedachte gelanceerd worden dat we dat NHM helemaal niet nodig hebben omdat de nationale historie reeds op allerlei verschillende locaties op een best wel uitstekend toegankelijke wijze gevisualiseerd is. Een dergelijke conclusie komt politiek dus goed uit, dat scheelt weer een hoop centen. Maar er zal toch een compromis ontwikkeld moeten worden om al te veel gezichtsverlies te voorkomen. Dat zal neerkomen op een NHM dat in feite een dependance zou moeten worden van het NOM. Misschien kan de Nederlandse Museumvereniging een gezellige prijsvraag uitschrijven voor een nieuwe naam en is de DSB bank bereid dit goede doel te steunen.
Dat alles heeft natuurlijk wel gevolgen voor de bedrijfsvoering. Twee directeuren in een dependance gaat niet, dus één van beiden moet weg. Ik zou zeggen: Erik jongen, wees een vent, waag de sprong, bel kunstpaus Rudi Fuchs op en leg hem uit dat jij de aangewezen directeur bent van het nieuwe moderne kunstmuseum dat hij in opdracht van burgemeester Annemarie aan het uitdenken is voor de wereldstad Almere. Minister Ronald heeft nog iets goed te maken dus hij helpt je wel. Geef nou die aardige Valentijn Bijvanck, die best goed is maar die zich altijd maar op de achtergrond houdt omdat jij zonodig moet scoren, ook eens de kans om iets moois neer te zetten. Hebben jullie allebei een museum, kun je er een wedstrijd van maken wie de beste is! Groot voordeel in Almere: als het een beetje vriezen wil in de winter dan kun je dáár natuurlijk wel laten zien waar je goed in bent. Erik raadt het al: schotsen springen. Wellicht komen wij elkaar dan een keer tegen… Leuk!

(De heer drs K. Bouter is gepensioneerd kunsthistoricus en verwoed ijszeiler).