Afzakkertjes (3)

22 juni 2009

Observaties vanaf de zijlijn door drs. K. Bouter

Nationale historie (3)
Mensen die nog steeds denken dat politiek over de inhoud gaat zullen de afgelopen week toch wel van deze mooie gedachte terug zijn gekomen. Politiek, geachte lezer, gaat niet over de knikkers maar over het spel, ondanks het feit dat alle politici het tegenovergestelde blijven beweren. Politiek gaat over ‘hoe de hazen lopen’, dus over winnen of verliezen. Dáár wordt de politicus op afgerekend, niet op inhoudelijke kennis. Er bestaat dus niet zozeer een kloof tussen ‘burger’ en ‘bestuur’, maar tussen hen die inhoudelijk werk doen en degenen die het grote spel spelen onder de Haagse kaasstolp. Daarom gaat de discussie rond het Nationaal Historisch Museum van de afgelopen week niet over de inhoud. Tot zover klopt alles.
Maar laten we eerlijk zijn: het kàn bij het NHM ook niet over de inhoud gaan. Ons aller NHM is het enige museum ter wereld dat weliswaar welgeteld twee riant betaalde directeuren heeft plus een heuse raad van toezicht vol met bobo’s, maar dat verder alleen op papier bestaat. Geen gebouw, geen collectie, geen personeel, niets. Ons land is echt uniek in de wereld. Alleen in Nederland, kunnen mensen een salaris ontvangen voor het niet uitoefenen van hun functie. Want waar spelen die twee jongens nou directeur over?
Om toch wat te doen te hebben zijn ze toen, ongetwijfeld op advies van de voorzitter van hun raad van toezicht die als politicus immers weet hoe de hazen lopen, met een nieuw en goedkoper(!) idee gekomen, je wilt als directeur(en) toch ook je eigen stempel zetten op dat museum, weg met dat oude idee van die oude Jan Vaessen, hebben dat even snel met Plasterk via een sms-je kortgesloten, die vond dat uiteraard prima, weet hij veel, en toen was daar ineens de Tweede Kamer die moeilijk doet over dat nieuwe idee. Logisch: het NHM is eigendom van de politiek en van niemand anders. Dus gaat de discussie niet over de inhoud van het museum, maar over procedures en parkeerplaatsen voor auto’s. Want dat is natuurlijk een veel groter en belangrijker vraagstuk: waar laten we onze auto? Uit een zeer verstandig onderzoek van Letty Ranshuysen blijkt dat ruim 60% van de museumbezoekers met de auto komt. Dat vraagstuk moet je wel oplossen als je bij een brug gaat zitten, dus gaat de discussie nu over de parkeergarage en wat die moet kosten. Zeg Schilp, bij dat Openluchtmuseum is toch ruimte zat? Spring je nu niet een schots, ik bedoel brug, te ver…?

Monarchie aan de Amstel
De Hermitage in Petersburg zit boordevol spullen, ze kunnen het daar niet aan, al dat beheer en behoud, dus Nederland reikt de helpende hand. Aan de Amstel in Amsterdam is een pand gereed gemaakt om een deel van de kostbare collectie te exposeren. Deze Amsterdamse verbouwing is wonder boven wonder wel op tijd klaar en de opening vindt met veel toeters en bellen plaats, in het bijzijn van Hare Majesteit, Kroonprins en echtgenote, en de Russische president Medvedev. De Russen schijnen niets in het project geïnvesteerd te hebben, Nederland zorgt alleen voor wat spullen door ze te exposeren. Bij de opening was niemand van de Russische gemeenschap in Nederland aanwezig, alleen buiten de afzettingen stonden mensen die door middel van borden hun verontwaardiging kenbaar maakten over de politieke onvrijheid in Rusland en de rol van de overheid bij de moord op journaliste Anna Politkovskaya.
Maar over die inhoud gaat het natuurlijk niet. Het is goed voor Amsterdam en dus voor Nederland. We kunnen ons nu vergapen aan een deel van de rijkdom van tsaristisch Rusland en ons opnieuw verbazen over de kloof die daar bestond tussen de gewone mensenmassa en de adellijke bestuurselite. Veel lijkt er overigens onder tsaar Poetin niet veranderd, ondanks allerlei revoluties. Maar daarover gaat de tentoonstelling Hermitage aan de Amstel niet. Het gaat daar om kunst en het lijkt wel of dat in deze tijd niets met politieke en sociale omstandigheden, met geschiedenis dus, te maken mag hebben. Gek eigenlijk, want het vak heet kunstgeschiedenis. Dat zou toch méér moeten zijn dan alleen maar een paar mooie dingen laten zien…?

(drs K. Bouter is gepensioneerd kunsthistoricus en republikein).