Kan de Museumvereniging een branddeken certificeren?

08 april 2009

De tekst van de Museumvereniging en de aanbevelingen gedaan door dr. Emile van Binnebeke, hoofd collecties van het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem (MMKA), lezen als een onvervalste commercial. Daar mogen enkele vraagtekens bij geplaatst worden. Dat geldt overigens ook voor de mededeling van de fabrikant: "Voor we deze (de depothoes, TC) aanboden aan het MMKA hebben we natuurlijk onze geloofsbrieven ook laten zien aan het ICN". Deze tekst staat niet op de site van FireFabric, maar op die van de Museumvereniging.

Je leest zo'n zin al snel (juist omdat hij staat op de site van de Museumvereniging) alsof de Museumvereniging zijn leden mededeelt dat ook het ICN de mijns inziens iets te ronkende en onvoldoende gefundeerde aanbevelingen door FireFabric, Binnebeke en de Museumvereniging onderschrijft. Is dat zo?

Zijn die aanbevelingen onterecht? Geen idee. Er blijven echter enkele zeer prangende vragen.
Het gaat hier om een brandwerende, brandvertragende, beschermhoes die nu door Binnebeke in het MMKA 'getest' wordt. Wat wordt hiermee bedoeld? Komt er een testopstelling waarbij in een ruimte een brand gemaakt wordt en dan gekeken wordt naar het beschermde effect van de depothoes? In Nederland wordt er vanuit gegaan dat de brandweer binnen 20 minuten 'water op het vuur' heeft. De test moet deze realiteit zo goed mogelijk benaderen. Dus niet brand maken en meteen blussen maar de hitte binnen de ruimte 20 minuten laten opbouwen. Er moet een testprotocol worden opgezet buiten deelname van FireFabric.

Of test Binnebeke alleen marginaal de gebruiksvriendelijkheid zonder daarna ook maar iets te kunnen zeggen over waar het werkelijk om gaat: de bescherming tegen brand?

Waarom staat nergens, op de site van de Museumvereniging noch op die van de fabrikant, iets te lezen over testen die de huidige overenthousiaste blurb ondersteunen? Heeft het TNO of een ander gerenommeerd instituut brandtesten gedaan? Als die testen gedaan zijn dan had je toch minstens mogen verwachten dat de fabrikant, of moet ik zeggen wederverkoper / importeur, de testresultaten had vermeld. Voor alle duidelijkheid: die testen dienen dan plaats te vinden geheel gericht op de functie die FireFabric aan de hoes wil geven: bescherming van museale objecten. Alleen testresultaten van iets dat volgens mij verrekte veel lijkt op een variant van de alom bekende blusdeken zijn onvoldoende.

Is er een certificaat afgegeven door een daartoe geaccrediteerde instantie, zoals bijvoorbeeld KIWA (http://www.kiwa.nl/)? De Museumvereniging zou uit moeten kijken met deze eigen 'certificering' waartoe de vereniging helemaal niet geaccrediteerd is. Dat zou weleens kunnen leiden tot heel nare claims wanneer in de praktijk blijkt dat die hoes niet doet wat de Museumvereniging nu namens de fabrikant beweert. Normering, certificering en accreditatie zijn in Nederland aan strakke regels gebonden. Waar is de certificering door de Museumvereniging op gebaseerd?

Heeft het ICN testen laten doen? Is het ICN akkoord met de tekst op de site van de Museumvereniging waarin verwezen wordt naar die 'geloofsbrieven'? Ik kan me niet voorstellen dat 'geloofsbrieven' (wat zijn dat in dit verband?) een woordkeuze is van de Museumvereniging. Hier wordt rechtstreeks en kritiekloos FireFabric geciteerd.

Ronduit verontrustend is de volgende formulering (de taalfouten komen voor rekening van FireFabric): "Tot nu toe zijn de brandpreventieve maatregelen vooral beantwoordt (!) vanuit het uitgangspunt om de gehele ruimte waarin de kunstwerken zich bevinden te beschermen. Door de DepotCover is er nu ook een oplosing (!) die het individuele kunstwerk beschermd (!)".
Het staat weliswaar niet in deze zeer slordige formulering, maar hopelijk gaat men in de museumwereld nu niet de depotcover zien als een alternatief voor de huidige brandpreventieve maatregelen. De depotcover is zo wie zo geen brandpreventieve maatregel omdat hij geen brand voorkomt (= preventie).

Om een vergelijking te maken: brandvertragend glas kan al gecertificeerd worden indien er op een meter afstand een temperatuur van maximaal 180% gemeten wordt. Die temperatuur is op enkele centimeters achter het glas dus aanzienlijk hoger. Hoe zit dat met de depothoes die het object zelfs (bijna) aanraakt? Hoeveel hitte houdt die hoes tegen? Stel dat er een brand is in een ruimte en binnen die hoes, is die hoes rondom luchtdicht afgesloten? Als er een hitte van ongeveer 200% ontstaat, blijft die hitte dan binnen de hoes ook nog lang aanwezig nadat de brand geblust is? Wat betekent dit echt voor de objecten?

De brandweer draagt hittewerende kleding dus de aan de depothoes toegeschreven kwaliteiten zijn mogelijk, maar ik had zo graag iets minder STER reclame en meer feitelijke informatie uit testen gelezen.

FireFabric belde mij begin dit jaar om mij mede te delen dat ze 'het certificaat' van de Museumvereniging kregen. (Die certificering door de Museumvereniging staat ook op de indexpagina van de FireFabric site te lezen
evenals: "Druk bezochte nieuwjaarsreceptie 2009 van Museumvereniging in Filmmuseum te Den Haag ook bezocht door FireFabric". Alsof dat een aanbeveling is... Ik ken overigens een 18-tal musea in Den Haag variërend van het Mauritshuis tot het Toverlantaarnmuseum, maar een Filmmuseum?).

Tijdens dat telefoongesprek met FireFabric heb ik gevraagd om informatie over onafhankelijke testen. Het is jammer dat ik die ruim twee maanden later nog niet ontvangen heb. Mocht ik die krijgen dan zal ik daarover gaarne schrijven in een volgend bericht. Op eigen titel zou ik nooit durven wat de Museumvereniging en Binnebeke wel durven: aanbevelingen van een fabrikant volgen zonder in het bezit te zijn van onafhankelijke testen door een daartoe bevoegde instantie.
Is die depotcover dan niet een fantastische nieuwe aanvulling? Wederom: geen idee. Zo lang er geen onafhankelijke testen gepubliceerd worden is terughoudendheid op zijn plaats, zeker door de Museumvereniging en Binnebeke.
"Betekent deze 'certificering' door de Museumvereniging dat de claims van FireFabrics door de vereniging gegarandeerd worden?"
Ton Cremers

Museum Security Network / Museum Security Consultancy toncremers@museum-security.org