Musea, de kredietcrisis en goede doelen

19 februari 2009

Opgelucht haalde de museumwereld adem toen bekend werd dat één van de grootste culturele fondsen, het VSB-fonds, de sector kunst en cultuur (komend jaar goed voor een besteding van € 16 miljoen) spaart in de grote bezuinigingsronde. De sectoren natuur, milieu en sport ontvangen niet langer subsidie. 
Het vermogen van het VSB-fonds, de grootste particuliere geldschieter, is door de enorme daling van het aandeel Fortis het vorig jaar gehalveerd. Van de 68 medewerkers worden er 33 ontslagen (bron: NRC, 16-2-2009). Het fonds heeft nog een budget van € 26 miljoen per jaar te besteden aan maatschappelijke projecten. Voorheen was dat € 60 miljoen. 

Bank en verzekeraar ING maakte eergisteren ook bekend dat er flink bezuinigd gaat worden, op personeel en op sponsoring. Musea die de ING als sponsor hebben moeten dus de komende tijd het ergste vrezen. Dat geldt ook voor verzekeraar Aegon, die een nettoverlies van €1,2 miljoen moet incasseren. Ook hier is een fors banenverlies aangekondigd. Dit is een gevoelige klap voor het Haagse culturele veld. Aegon heeft z’n hoofdvestiging namelijk in Den Haag en is sponsor van o.a. het Mauritshuis, het Residentieorkest en een aantal theaters.
Door de crisis zal de geldstroom vanuit het bedrijfsleven naar musea beslist stagneren. Dat is vooral een tegenvaller voor musea die grote, internationaal belangrijke tentoonstellingen voorbereiden. De middelgrote musea ondervinden hiervan minder last.

Voor de meeste musea is echter de vraag relevant of de kredietcrisis ook invloed heeft op particuliere donaties, deelname aan de BankGiroLoterij of vermogensfondsen.
Prof. dr. Theo Schuyt van de VU in Amsterdam, gespecialiseerd in donaties en sponsoring, zegt daarover:”Wat huishoudens geven fluctueert meestal niet. De geldstroom uit vermogensfondsen blijf ook redelijk constant, mits er niet eenzijdig belegd is zoals bij het VSBfonds het geval was.” (bron: Metro, 17-2-2009). 

Dat professor Schuyt gelijk heeft wordt bevestigd door de uitslag van het Goed Geld Gala van de BankGiroLoterij op 9 februari in het Spoorwegmuseum. Daar werd bekend gemaakt dat 42 musea en andere culturele instellingen, zoals de Stichting Museumjaarkaart, in totaal € 58 miljoen ontvingen bij een inleg van € 116 miljoen van 900.000 deelnemers in 2008. Dat is ruim € 5 miljoen meer dan in 2007, toen de opbrengst € 106 miljoen was. Blijkbaar heeft de crisis geen negatief effect op het gokgedrag van de Nederlandse bevolking.
Een paar collega’s van mij lanceerderden aan de koffietafel zelfs de stelling dat in crisistijden het gokgedrag van de bevolking toeneemt…Die stelling zouden we graag willen bewijzen. We houden u op de hoogte van onze bevindingen. Mocht u hierop willen reageren, stuur dan uw reactie naar: info@museumservice.nl

Op de website "Wij blij met de BankGiroLoterij"(een slogan van reclame-goeroe Paul Mertz) is te lezen wie, wat, waar en waarom een donatie ontvangen heeft. Nuttig voor die musea die vóór eind september een poging willen wagen om begunstiger van dit lucratieve fonds te worden. www.wijblij.nl

Marie Christine van der Sman