Investeren in de stad: van ieder dubbeltje een euro maken

18 september 2008

Een interview met Diana Wind, directeur van het Stedelijk Museum Schiedam, naar aanleiding van de jubileumtentoonstelling ’60 jaar CoBrA. De kleur van vrijheid’. Het museum is een paar jaar geleden verbouwd en onlangs verzelfstandigd. Er komt veel publiek, mede dankzij de goede public relations. Een succesverhaal. 

We bezoeken het museum een kleine week voor de opening van de jubileumtentoonstelling en iedereen is in rep en roer. Transporten met bruiklenen rijden de binnenplaats van het museum op, het secretariaat en de publiciteitsafdeling draaien overuren. Ondanks alle drukte vindt Diana Wind tijd om MuseumService te woord te staan. Het is ons opgevallen dat het museum vaak genoemd wordt in de landelijke media. We vragen ons af hoe het museum aan zoveel publiciteit komt? En is daarvan een weerslag te zien in de bezoekersaantallen? 

Samen ervoor zorgen dat de stad een succes wordt 

Diana Wind: ‘Er staat gemiddeld twee keer per week een recensie in de landelijke pers. De reden daarvan is dat er meerdere tentoonstellingen tegelijkertijd zijn. Na de verbouwing heeft het museum meer expositiezalen gekregen. Het museum profileert zich als hét museum van moderne kunst na 1945 en baseert zich bij het tentoonstellingsprogrammering op de kerncollecties, zoals de CoBrA-collectie uit de jaren ‘50. Daarnaast worden er tentoonstellingen elders in Schiedam georganiseerd met de collectie van vóór 1945. We organiseren ongeveer veertien tentoonstellingen per jaar, waarvan één publiekstrekker. De aandacht in de pers heeft vorig jaar geleid tot 65.000 bezoekers. Ver boven de 40.000 die verwacht werden. De winkeliers in de binnenstad hebben er veel profijt van. Op verzoek van het Centrum Management worden voortaan drie publiekstrekkers per jaar gehouden. Hierdoor is er meer dynamiek en een betere profilering mogelijk met de eigen collectie.

Mede door de samenwerking met het bedrijfsleven, die o.a. de tentoonstellingsvlaggen en - vaandels sponsort, en een gunstige deal met PK Media op het gebied van buitenreclame, gaat het dus heel voorspoedig met het museum, en dat komt ook de stad ten goede. Het gaat zo goed dat de schilder Rob Scholte gevraagd heeft of hij een overzichtexpositie bij ons mag organiseren. Geweldig natuurlijk’. Tijdens het gesprek wordt ook duidelijk dat het museum de overheadkosten zo laag mogelijk houdt. Het museum heeft slechts 25 formatieplaatsen en werkt projectmatig met een groep free lancers om de tentoonstellingen te realiseren. Diana: ‘Ons succesverhaal? We weten van ieder dubbeltje een euro te maken!’. 

60 jaar CoBrA: eigen collectie en bijzondere bruiklenen 

Met de jubileumtentoonstelling ’60 jaar CoBrA. De kleur van vrijheid’ (tot 30 november 2008) toont het museum twee van zijn troefkaarten: de bijzondere CoBrA-collectie van het museum wordt geflankeerd door tachtig kunstwerken van particuliere verzamelaars, waarmee het museum goede relaties onderhoudt.
Hiermee wordt bovendien een accent gelegd op een aspect van CoBrA dat tot nu toe onderbelicht is gebleven; de bijdrage die gepassioneerde verzamelaars hebben geleverd aan de waarderingsgeschiedenis van de belangrijkste avant-garde in de beeldende kunst na 1945.
De expositie maakt zichtbaar wat doorgaans aan het oog wordt onttrokken: niet alleen de weg die een kunstwerk aflegt voordat het in een museale collectie terechtkomt, maar ook de kunstwerken die om tal van persoonlijke redenen gekoesterd worden en zich nog in het particuliere domein bevinden.
Daar ligt ook de kracht van dit ondernemende museum: de blik is op de buitenwereld gericht. Niet alleen met betrekking tot de positionering van het museum binnen de economische ontwikkeling van Schiedam, maar ook in relatie tot verzamelingen van particulieren die helaas nog te weinig zichtbaar zijn in onze nationale musea.

Feiten op een rij
-Kosten restauratie/verbouwing en inrichting (2006): 6,2 miljoen + 0,5 miljoen
-Verzelfstandigd (B3 Stichting): 1 april 2008;
-Jaarlijkse subsidie: 2,5 miljoen + inkomsten sponsors en fondsen
- Belangrijkste financier: Gemeente Schiedam
- Het museum beschikt over 4300 m2 vloeroppervlak, waarvan 1600 m2 tentoonstellingsruimte;
- Tentoonstellingen per jaar: 14; bezoekers (2006): 50.000; (2007):65.000;
- Aantal medewerkers: 25 fte.

Bedrijven
De architect: De Steunbeer BV
De aannemer: De Bondt van Hulten
Sponsor van buitenreclame: PK Media uit Bergschenhoek
Tentoonstellingsinrichting: Thoth
Tentoonstellingsbouw- en vormgeving: Temporaire -Daniëlle van der Waard/Rotterdam
Ontwerper huisstijl: Gerard Hadders
Adviseur beveiliging: Ton Cremers, MuSeCo
Beveiliging:TBK, Nieuwburg en Van Galen
Winkelinrichting: modulair systeem van Ekhart/USM
Depot: in samenwerking met UTS, Den Haag
Depotstellingen: Waube 

Joost van der Linden/Marie Christine van der Sman, met dank aan Diana Wind (directeur) en Vincent van de Kerk (medewerker marketing)