Geen subsidie via de basisinfrastructuur van het Rijk? Op naar de Mondriaan Stichting!

19 mei 2008

Afgelopen donderdag (15 mei) overhandigde de Raad voor Cultuur (RvC) zijn subsidieadviezen aan Minister Plasterk van OCW. Alleen de voormalige rijksmusea vallen binnen de nieuwe basisinfrastructuur. Verzoeken van andere musea om toegelaten te worden tot deze voorziening, werden niet gehonoreerd. Alleen sectorinstituten (zoals Erfgoed Nederland en Premsela), ontwikkelinstellingen als Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) en cultuurfondsen (Mondriaan Stichting en Fonds BKVB) ontvangen subsidie. Advies: meld je plannen bij de fondsen en probeer daar meerjarige subsidie te bemachtigen. De Mondriaan Stichting gaat vanaf 2009 meerjarige programmasubsidies aan de erfgoedsector verlenen.

meer geld gevraagd en een afwijzende reactie

De Raad voor Cultuur vroeg € 26 miljoen extra (boven het bedrag van € 244,5 miljoen dat beschikbaar is) om het nieuwe subsidiestelsel een goede start te geven.
Minister Plasterk reageerde hierop prompt met de mededeling dat de Raad z’n werk niet goed gedaan heeft en dat er 10% moet worden teruggevorderd. Instellingen die momenteel genieten van een positieve beoordeling door de RvC, moeten zich dus niet rijk rekenen. Er is een korting van 10% op komst.

30 rijksgesubsidieerde musea: wel binnen de basisinfrastructuur, maar zonder toekomstige garanties 

Uitsluitend een dertigtal musea, dat tot op heden door het rijk gefinancierd werd, valt binnen de nieuwe basisinfrastructuur. De Raad zal echter een vierjaarlijks beleidsadvies aan de staatssecretaris uitbrengen op basis van visitatierapporten en eigen bevindingen. Hij zal ook dit vierjaarlijkse advies aangrijpen om de samenstelling van de groep van rijksgesubsidieerde musea periodiek tegen het licht te houden en advies te geven over investeringen in museale vernieuwing en over de wijziging van museumprofielen van aangewezen musea. Kortom, De Raad houdt dus een stevige vinger in de pap. Aan de rijkscollectiebeherende instellingen wordt op deze manier geen enkele garantie voor hun voortbestaan in de toekomst gegeven. 

musea die binnen convenanten met lagere overheden vallen

Een aantal musea, dat voorheen subsidie ontving in het kader van de Cultuurnota, komt niet in aanmerking voor opname in de basisinfrastructuur van het Rijk. De minister heeft in Kunst van Leven (2007) aangekondigd dat hij de verantwoordelijkheid voor deze musea in het kader van de convenantbesprekingen in principe wil overhevelen naar lagere overheden. De besprekingen daarover zijn nog in volle gang. In juni zullen naar verwachting de convenantafspraken getekend worden. Een deel van de exploitatiebudgetten, die bestemd waren voor 'excellente uitvoering van museumtaken en bijdragen aan prioriteiten van het rijkscultuurbeleid', verdwijnen op die manier buiten de controle van het Rijk. Dit laatste tot verdriet van de RvC, die graag invloed houdt op de besteding van deze financiële middelen.

overige musea: meld u bij een cultuurfonds voor ondersteuning 

Verzoeken van andere musea, die subsidies aanvroegen binnen de vier gedefinieerde functies ‘het in stand houden van voorzieningen, ontwikkeling, internationalisering en ondersteuning’ werden niet gehonoreerd. De kleinere, experimentele instellingen moeten zich melden bij de diverse cultuurfondsen of sectorinstituten. Het belangrijkste fonds voor de erfgoedsector is de Mondriaan Stichting. De Mondriaan Stichting gaat vanaf 2009 meerjarige subsidies toekennen voor (experimentele) programmering.

meerjarige ondersteuning bij de Mondriaan Stichting 

De Mondriaan Stichting zal naast projecten ook activiteiten met een langere looptijd ondersteunen (maximaal drie jaar). Het gaat om programmeringen van niet-rijksgesubsidieerde beeldende kunst- en erfgoedorganisaties die vernieuwing brengen in de sector en reflecteren op wat er gaande is. Voor de erfgoedsector en hedendaagse kunstmusea betekent dit een flinke uitbreiding van de mogelijkheden.
De Mondriaan Stichting wil deze programmeringen ondersteunen, omdat:
-- de langere periode instellingen in staat stelt om omvangrijke projecten te ondernemen
-- een coherente programmering de herkenbaarheid en profilering ten goede komt
-- instellingen daardoor kunnen investeren in nieuwe processen en methodes
-- over een langere periode een band met hun publiek kunnen opbouwen
-- instellingen daardoor langdurige samenwerkingsverbanden kunnen aangaan
Daarnaast vraagt de aard van bijvoorbeeld de publicatie van tijdschriften om een langer lopende ondersteuning (Beleidsplan 2009-2012 van de Mondriaan Stichting, Amsterdam 2008).

De Mondriaan Stichting krijgt € 14.871.750 voor het uitvoeren van zijn taken. Daarin is ruim de helft geoormerkt voor programmering en projecten van erfgoedinstellingen.
www.mondriaanfoundation.nl

De RvC- adviezen over de sectorinstituten Erfgoed Nederland, Premsela en Digitaal Erfgoed Nederland zijn te vinden op: www.cultuur.nl

Marie Christine van der Sman