Interactief Geldmuseum werkt verslavend

14 november 2007

Deel twee in de bespreking van de uitvoering van een recent heropend museum. Hoe is de stand van zaken na een half jaar? Het team van MuseumService zet voor u de feiten op een rij.

Een pad van bronzen oude Nederlandse munten, formaat voetbal, leidt de bezoekers van de Leidseweg naar het Geldmuseum. Het Utrechtse museum is gevestigd in het statige Munthuis, dat door Rijksbouwmeester C.H. Peters in 1911 in neo-renaissancestijl is opgetrokken.
Oud geld is ook binnen in het museum te vinden. Waarbij de ‘Guldenmiddenweg’ het meest opmerkelijke is. De vloer bestaat uit gestort geld, bestaande uit 80.000 (vrijwel) waardeloos muntgeld uit het guldentijdperk. De munten liggen met hun kopse kant naar beneden want het is niet gepast om over het hoofd van onze koningin te lopen.

Dit deel van het museum, de ‘Eerste Slagruimte’, vormt een nieuwe toevoeging aan het rijksmonument en is uitgevoerd in een industriële moderne vormgeving die refereert aan het achtergelegen industriële productiegedeelte van de Munt. Het is een lichte ruimte waar de ‘eerste slagmachine’ staat, die door de koningin gehanteerd wordt bij het slaan van nieuwe munten. De ruimte dient tevens als ontvangstruimte voor groepsbezoek en gasten.
Het oude gebouw is teruggebracht in de originele staat van 1911. Daarbij is de bibliotheekruimte, met de waardevolle schilderijen van Ids Wiersma met historiserende taferelen van de muntenproductie rond 1910, in fraaie luster hersteld.

Het is een genot om door de statige gangen, het monumentale trappenhuis en de zalen te dwalen, die niet qua allure, maar wel qua inrichting een metamorfose hebben ondergaan. De tentoonstellingen van het Geldmuseum zijn geheel educatief opgezet. Een kakofonie van geluiden komt je bij de kassa al tegemoet. Op ‘Klokhuisniveau’ wordt het verhaal over geld (niet te verwarren met numismatiek) interactief overgedragen aan de belangrijkste doelgroepen: schoolkinderen en gezinnen. Het museum probeert een antwoord te geven op de vragen: ‘Wat doen mensen met geld en wat doet geld met mensen?’
De games in het museum, zoals het bieden op de bloemenveiling, zijn aantrekkelijk en soms voor volwassenen ook heel erg moeilijk. Het gokspel is werkelijk heel erg verslavend.

Feiten op een rij
- Oorsprong: bundeling drie collecties en fusie van drie organisaties (Koninklijk Penningkabinet, de numismatische afdeling van De Nederlandsche Bank en Nederlands Muntmuseum). Fusiedatum: 14 februari 2004
- Opening museum: 24 mei 2007 (directeur Taeke Kuipers)
- Kosten verbouwing: € 5,3 miljoen
- Inrichtingskosten: € 1,9 miljoen
- De founding fathers zijn: Ministerie van OCW, Ministerie van Financiën, De Nederlandsche Bank en de Koninklijke Nederlandse Munt.
- Andere financiers: Provincie Utrecht, Gemeente Utrecht, VSB-fonds, K.F. Heinfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds en J.E. Jurriaanse Stichting
- Sponsoren: Holland Casino Utrecht, Autoriteit Financiële Markten, Unica Installatiegroep, Orion Gaming, Schöne Edelmetaal, Equens Nederland.
- Het museum beschikt over 3.800 m2 vloeroppervlak, waarvan 1.000 m2 tentoonstellingsruimte
- De museumcollectie bestaat uit 400.000 voorwerpen (vooral munten, penningen, bankbiljetten, gesneden stenen en numismatische instrumenten)
- Vloeren zijn verzwaard om een gewicht van 1.000 kilo per m2 te kunnen dragen
- Aantal bezoekers sinds de opening in juni j.l.: 27.000 (streefaantal: 60.000 per jaar)
- Museum heeft 834 vrienden
- Lange termijnsamenwerking met de Telegraaf (wekelijks pagina overgeld.nl en maandelijks een column over een geldcultureel onderwerp). Telegraaf sponsort de museumkrant.

Bedrijven 
- De architect: Van Hoogevest Architecten Amersfoort (R. Kuiper) in opdracht van de Koninklijke Nederlandse Munt (eigenaar en medebewoner van het gebouw)
- Opdrachtgever: Koninklijke Nederlandse Munt
- Hoofdaannemer: Schakel en Schrale (BAM)
programma van eisen
- Installateurs: Unica Installatietechniek BV
- Constructeur: DHV (voorheen D3BN raadgevende ingenieurs)
- Management: Cusell Huisvestingsadvies
- Bouwhistorisch en Kleuronderzoek: BBA Utrecht 
commentaar: de verbouwing is binnen het budget gebleven door een goed geformuleerd

- Liften: Lakeman liften
commentaar: de electrische machinekamerloze rugzakliften vertonen nauwelijks storingen; één lift is bijzonder omdat het een haakse toegang heeft.

- Beveiligingsadvies van Peter Westhuis (hoofd beveiliging Historisch Museum Rotterdam)
commentaar: het museum voldoet aan hoogste beveiligingseisen
 
- Depotstellingen: Bruynzeel Storage and Filing
commentaar: effectieve elektro verrijdbare stellingen
 
- Collectieregistratiesysteem: File Maker-pro commentaar: geschikt voor beschrijving van munt- en penningcollecties

- Vormgeving: D/Dock Design Development uit Amsterdam
commentaar: eigentijdse vormgeving zonder het karakteristieke gebouw van de Munt aan te tasten en zonder concurrerend te zijn met de omgeving; alleszins geslaagd 

- Projectleiding museuminrichting: Ellis Buis van ELLIS 
- Inrichting: Bruns, Mansveld (hardware: computers, audiotelefoons, luidsprekers e.d.)
- Vitrines en verlichting: Bruns commentaar: er is (o.a. om budgettaire redenen) gebruik gemaakt van vitrines die het Geldmuseum al had. Bruns is er uitstekend in geslaagd om de oude vitrines in ere te herstellen. Zowel de directe als indirecte verlichting zijn uitstekend. 

- Interactieve media en games: IJsfontein commentaar: na een paar aanloopproblemen draaien de programma’s nu goed. De reacties van gebruikers zijn zeer positief. Het museummiljonair-spel werkt verslavend, zowel bij kinderen als bij volwassenen.

- Bewegend beeld/filmpjes: Leo Scholten ter Horst
commentaar: het filmpje bij het onderwerp ‘loterijen’ is zeer educatief 

- Huisstijl en website: EnOf uit Utrecht
commentaar: de site is erg basic, is aan verbetering toe 

- Catering en café: in deskundige handen van Grand Catering
commentaar: kwalitatief zeer goede cateraar, voor een redelijke prijs. De cateraar heeft veel museale ervaring in Utrecht en feeling met de inhoud van het museum. Hij draagt dit enthousiasme over aan zijn klanten. Het museum vraagt geen huur aan de cateraar, wel een percentage over de food and beverage.

Marie Christine van der Sman, met dank aan Lara Schwarz (Geldmuseum) 

In het e-nieuwsbericht van oktober werd aandacht besteed aan de ‘Technische hoogstandjes in het Zeeuws Museum’.